پوتین و شی جینپینگ در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای دیدار کردند؛ گفتوگو درباره لغو روادید و روابط دوجانبه
ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه با شی جینپینگ رئیسجمهور چین در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای در بیشکک دیدار و گفتوگو کرد. طرفین درباره تبدیل لغو روادید به یک سازوکار دائمی و توسعه همکاریهای دوجانبه در زمینههای مختلف گفتوگو کردند.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، روز ۳۱ اوت ۲۰۲۶ در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای (SCO) در بیشکک پایتخت قرقیزستان با شی جینپینگ، رئیسجمهور جمهوری خلق چین، دیدار کرد. این دیدار در حالی برگزار شد که روابط مسکو و پکن در سالهای اخیر بهویژه پس از تشدید تنشهای غرب با روسیه، وارد مرحله جدیدی از همکاری استراتژیک شده است. هر دو کشور تلاش میکنند تا با تقویت پیوندهای اقتصادی و سیاسی، جایگاه خود را در نظم بینالمللی تثبیت کنند.
پوتین در این دیدار تأکید کرد که همکاری روسیه و چین در تمامی زمینهها با موفقیت در حال پیشرفت است. وی از روند رو به رشد تجارت دوجانبه، همکاریهای انرژی و پروژههای مشترک زیرساختی بهعنوان نمونههایی از این پیشرفت یاد کرد. رئیسجمهور روسیه همچنین اشاره کرد که مسکو آمادگی کامل دارد تا با پکن در زمینه تبدیل لغو روادید به یک سازوکار دائمی همکاری کند، مشروط بر اینکه طرف چینی نیز این اقدام را مفید و سودمند بداند. این موضوع نشاندهنده عزم جدی دو کشور برای تسهیل رفتوآمد شهروندان و تقویت پیوندهای مردمی میان دو ملت است.
از سوی روسیه، هیئتی بلندپایه در این مذاکرات حضور داشتند که شامل سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه، الکسی اوورچوک معاون نخستوزیر، ماکسیم اورشکین معاون رئیس دفتر ریاست جمهوری، دیمیتری پسکوف سخنگوی کرملین، یوری اوشاکوف دستیار رئیسجمهور، ماکسیم رشتنیکوف وزیر توسعه اقتصادی، سرگئی تسیویلیف وزیر انرژی، کریل دمیتریف مدیرعامل صندوق سرمایهگذاری مستقیم روسیه و الکسی لیخاچف مدیرعامل شرکت دولتی انرژی اتمی «روساتم» بود. حضور این تعداد از مقامات ارشد در یک دیدار دوجانبه، نشاندهنده اهمیت بالای روابط مسکو-پکن در سیاست خارجی روسیه است.
اجلاس سازمان همکاری شانگهای که از ۳۱ اوت در بیشکک آغاز شده و تا فردای آن روز ادامه خواهد داشت، یکی از مهمترین نشستهای منطقهای و بینالمللی به شمار میرود. در دومین روز این اجلاس، نشست شورای رهبران کشورهای عضو سازمان برگزار خواهد شد. سازمان همکاری شانگهای که در سال ۲۰۰۱ تأسیس شد، اکنون شامل کشورهای روسیه، چین، هند، پاکستان، ایران و چندین کشور آسیای مرکزی است و نقش مهمی در ایجاد یک نظم چندقطبی در جهان ایفا میکند.
پوتین در حاشیه این اجلاس قرار است در مجموع نُه دیدار دوجانبه با رهبران کشورهای مختلف داشته باشد. از جمله این دیدارها میتوان به گفتوگو با صادیر جاپاروف رئیسجمهور قرقیزستان، نارندرا مودی نخستوزیر هند و رجب طیب اردوغان رئیسجمهور ترکیه اشاره کرد. این دیدارها نشاندهنده تلاش روسیه برای تقویت روابط خود با کشورهای کلیدی منطقه و فراتر از آن است. بهویژه دیدار با مودی و اردوغان از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا هند و ترکیه هر یک نقش مهمی در معادلات ژئوپلیتیکی منطقه ایفا میکنند.
روابط روسیه و چین در سالهای اخیر بهطور چشمگیری تقویت شده است. حجم تجارت دوجانبه این دو کشور از مرز ۲۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته و همکاریهای نظامی و فناورانه نیز افزایش یافته است. تحلیلگران معتقدند که نزدیکی مسکو و پکن، واکنشی به فشارهای غرب و بهویژه تحریمهای آمریکا و اتحادیه اروپا علیه روسیه است. با این حال، هر دو کشور تأکید میکنند که این همکاری بر اساس اصول برابری و احترام متقابل بنا شده و هیچگونه ماهیت اتحاد نظامی ندارد.
بحث لغو روادید بین روسیه و چین یکی از موضوعات کلیدی این دیدار بود. در حال حاضر شهروندان روسیه و چین برای سفر به کشور مقابل نیاز به اخذ روادید دارند، اما تبدیل این سازوکار به یک لغو دائمی روادید میتواند تحولی بزرگ در روابط دو کشور ایجاد کند. چنین اقدامی نهتنها تجارت و گردشگری را تقویت میکند، بلکه پیوندهای فرهنگی و مردمی میان دو ملت را نیز عمیقتر خواهد ساخت. به نظر میرسد که مسکو آمادگی خود را برای این اقدام اعلام کرده و منتظر واکنش مثبت پکن است.
در مجموع، این دیدار نشاندهنده عمق و گستره روابط روسیه و چین در عصر حاضر است. با توجه به چالشهای جهانی از جمله تنشهای ژئوپلیتیکی، بحرانهای اقتصادی و تغییرات اقلیمی، همکاری نزدیکتر این دو قدرت بزرگ میتواند تأثیرات عمیقی بر آینده نظم بینالمللی داشته باشد. اجلاس سازمان همکاری شانگهای در بیشکک، بار دیگر فرصتی فراهم کرد تا رهبران این کشورها دیدگاههای خود را درباره مسائل مهم منطقهای و جهانی به اشتراک بگذارند و مسیر همکاریهای آتی را ترسیم کنند.