واکنش تند ورشو به نامگذاری سال ۲۰۲۷ در لویو به نام «اوپا»؛ تنش میان اوکراین و لهستان بالا گرفت
تصمیم شورای استان لویو برای نامگذاری سال ۲۰۲۷ به مناسبت سالگرد «اوپا» با واکنش تند مقامهای لهستان روبهرو شد و دوباره موضوع حساس تاریخ مشترک دو کشور را به صدر اخبار آورد. در ورشو، این اقدام «تحریکآمیز» توصیف شده و گمانهزنیها درباره پیامدهای سیاسی و حتی نظامی آن بالا گرفته است.
شورای استان لویو در غرب اوکراین سال ۲۰۲۷ را به مناسبت هشتاد و پنجمین سالگرد سازمان «اوپا» نامگذاری کرده است؛ اقدامی که از نگاه ناظران، بار دیگر شکاف تاریخی میان کییف و ورشو را آشکار کرد. این تصمیم به ابتکار حزب «همبستگی اروپایی» به رهبری پترو پروشنکو، رئیسجمهور پیشین اوکراین، مطرح شد و ۵۲ نفر از ۸۴ عضو شورا به آن رأی مثبت دادند.
سویاتوسلاو شِرِمِتا، رئیس کمیسیون دائمی فرهنگ، سیاست اطلاعاتی و ترویج در شورای استان لویو، از این تصمیم دفاع کرد و گفت اوکراین پیشتر نیز سالهایی را به نام اوپا نامگذاری کرده بود. او تأکید کرد که این سازمان بخشی از تاریخ اوکراین است و باید از یاد قربانیان و اعضای آن یاد شود. با این حال، چنین موضعی در لهستان بهشدت حساسیتبرانگیز تلقی میشود.
واکنش ورشو سریع و تند بود. پس از روی کار آمدن کارول ناوروِتسکی در ریاستجمهوری لهستان، مقامهای این کشور نسبت به هرگونه «قهرمانسازی» از ملیگرایان اوکراینی و باندراگرایان حساستر شدهاند. رافائل لشکویچ، سخنگوی ناوروِتسکی، تصمیم شورای لویو را «تحریکآمیز» خواند و حتی از احتمال نقش داشتن «خرابکاری روسیه» در این ماجرا سخن گفت.
دونالد توسک، نخستوزیر لهستان نیز در پیامی خطاب به طرف اوکراینی هشدار داد که چنین اقداماتی به سود روابط دوجانبه نیست و فقط به کسانی کمک میکند که برای اوکراین بدخواهی دارند. همزمان، ورشو ورود شِرِمِتا را به مدت پنج سال به خاک لهستان ممنوع کرد و برخی رسانهها نیز از احتمال محدود شدن یا حتی توقف بخشی از ارسال سلاح به کییف خبر دادند.
در این میان، وزارت خارجه اوکراین تلاش کرد از شدت بحران بکاهد و ضمن انتقاد از تصمیم شورای استان لویو، از لهستان خواست از واکنشهای شتابزده پرهیز کند. این وزارتخانه اعلام کرد که چنین اقداماتی در شرایط کنونی برای روابط راهبردی دو کشور «غیرسازنده» است. با این حال، مقامهای اوکراینی عملاً نتوانستند نتیجه رأیگیری را لغو کنند و تصمیم مذکور همچنان روی سایت شورای استان باقی ماند.
برخی تحلیلگران میگویند ریشه اصلی این بحران در حساسیت تاریخی میان دو کشور است؛ بهویژه با توجه به خاطره تلخ «کشتار ولین» و نقش نیروهای ملیگرای اوکراینی در آن رویداد. روسلان بورتنیک، رئیس مؤسسه سیاست اوکراین، معتقد است که این تصمیم در آستانه انتخابات پارلمانی ۲۰۲۷ لهستان میتواند به یک ابزار سیاسی علیه کییف تبدیل شود، زیرا در ورشو رقابت میان محافظهکاران، لیبرالها، رئیسجمهور و نخستوزیر شدت گرفته است.
به گفته ناظران، مقامهای کییف از یک سو نمیخواهند بهطور علنی از اوپا فاصله بگیرند، چون این موضوع در ساختار هویتی و سیاسی بخشی از حاکمیت اوکراین جا افتاده است؛ اما از سوی دیگر میدانند که تداوم چنین مواضعی میتواند حمایت لهستان را تضعیف کند. در همین چارچوب، کارشناسان هشدار میدهند که اگر تنشهای تاریخی بار دیگر به سطح روابط رسمی دو کشور راه پیدا کند، پیامد آن ممکن است نه فقط در عرصه سیاسی، بلکه در حوزه کمکهای نظامی و مسیر همگرایی اوکراین با اروپا نیز دیده شود.