مسکو ادعای ژاپن درباره بازدید پوتین از جزایر کوریل را به شدت رد کرد
وزارت خارجه روسیه با صراحت ادعاهای دولت ژاپن در مورد سفر رئیس جمهور به جزایر کوریل را رد کرد و تأکید کرد که این مناطق بخش جدانشدنی از قلمرو روسیه هستند.
وزارت امور خارجه روسیه روز سهشنبه با قاطعیت ادعاهای دولت ژاپن درباره سفر ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور این کشور، به جزایر کوریل را رد کرد. ماریا زاخاروا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، با اعلام این مطلب گفت: «ما ادعاها و واکنشهای غیرسازنده طرف ژاپنی را در خصوص سفر رئیس جمهور فدراسیون روسیه به جزایر کوریل، به شدّت رد میکنیم.» این اظهارات در پی آن بیان شد که پوتین برای نخستین بار از زمان آغاز ریاست جمهوری خود به این جزایر مورد مناقشه سفر کرد.
رئیس جمهور روسیه صبح روز سهشنبه وارد جزیره ایتوروف (به نام ژاپنی ایتورپ) شد و در ادامه سفر خود از چندین مرکز بازدید کرد. او ابتدا به کارخانه فرآوری ماهی «یاسنی» رفت و با کارگران و مدیران آن گفتگو کرد. سپس از بیمارستان مرکزی منطقهای و مدرسهای که به نام قهرمان روسیه، ادوارد نورپولو، نامگذاری شده، دیدن کرد. در جریان این بازدیدها، پوتین با ساکنان محلی به گفتگو نشست و درباره مسائل و دغدغههای آنان شنید.
پوتین در پایان سفر خود با والری لیمارنکو، فرماندار استان ساخالین، دیدار و گفتگو کرد. محور اصلی این گفتگو، مسائل مربوط به جمعیت و سطح دستمزد در این منطقه دورافتاده بود. بر اساس گزارشها، دولت روسیه در سالهای اخیر تلاشهای گستردهای برای توسعه زیرساختها، افزایش جمعیت و بهبود شرایط اقتصادی در جزایر کوریل انجام داده است و این سفر نیز در همین راستا ارزیابی میشود.
واکنش ژاپن به این سفر بسیار تند بود. وزارت امور خارجه ژاپن نیکلای نوزدف، سفیر روسیه در توکیو، را احضار و اعتراض رسمی خود را به او ابلاغ کرد. نخستوزیر ژاپن نیز در بیانیهای، این سفر را «غیرقابل قبول» خواند و بار دیگر ادعای کشورش مبنی بر اینکه جزیره ایتوروف «به طور ذاتی ژاپنی» است را تکرار کرد. این اظهارات، تنشهای لفظی میان دو کشور را به شدت افزایش داد.
مناقشه بر سر مالکیت جزایر کوریل (که ژاپن آنها را «سرزمینهای شمالی» مینامد) دههها است که روابط مسکو و توکیو را تحت تأثیر قرار داده و مانع اصلی امضای یک پیمان صلح رسمی پس از جنگ جهانی دوم بوده است. موضع روسیه همواره این بوده است که چهار جنوبیترین جزیره این مجمعالجزایر در پایان جنگ جهانی دوم به اتحاد جماهیر شوروی واگذار شد و بخشی جداییناپذیر از قلمرو این کشور است. ژاپن اما همواره این جزایر را متعلق به خود دانسته و خواستار بازپسگیری آنها شده است.
روابط دو کشور پس از تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ و پیوستن ژاپن به رژیم تحریمهای غرب علیه مسکو، به شدت تیره شد. در واکنش به این اقدام ژاپن، روسیه مذاکرات برای حل و فصل صلحآمیز اختلاف ارضی را متوقف کرد. همچنین، تسهیلات سفر بدون ویزا برای شهروندان ژاپنی به جزایر کوریل جنوبی لغو شد و گفتگوها درباره پروژههای مشترک اقتصادی در این مناطق متوقف گردید. این سفر پوتین در بستر همین تنشهای عمیق و تاریخی صورت گرفته است.