درگیری لفظی و تنش در پارلمان ارمنستان بر سر مقام روحانی ارشد
تلاش نمایندگان حزب حاکم برای برهم زدن نشست پارلمان به دلیل اشاره به کاتولیکوس همه ارمنیها، در حالی که نخستوزیر پاشینیان رهبر کلیسای ارمنی را به رسمیت نمیشناسد.
یک جلسه پارلمان ارمنستان روز دوشنبه، ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۶، با تنش و درگیری لفظی شدیدی همراه بود. نمایندگانی از حزب حاکم «قرارداد مدنی» به رهبری نخستوزیر نیکول پاشینیان، تلاش کردند تا جریان عادی نشست را مختل کنند. دلیل این اقدام، اشاره یکی از نمایندگان اپوزیسیون به «گارگین دوم»، کاتولیکوس (رهبر معنوی) همه ارمنیها، بود.
ماجرا زمانی آغاز شد که کریستینه وارdanian، عضو فراکسیون اپوزیسیون «ارمنستان»، در صحن سخنرانی کرد. وی مدعی شد که حزب حاکم در مورد موضوعی مرتبط با اسقف اعظم بحث و گفتگو کرده است. با شنیدن این سخنان، نمایندگان حزب «قرارداد مدنی» شروع به کوبیدن میزهای خود کردند و فضای صحن را متشنج ساختند.
وارdanian با تکرار چندین باره عبارت خود، تأکید کرد که کاتولیکوس همه ارمنیها، گارگین دوم است. نمایندگان حزب حاکم این اقدام اعتراضی خود را ادامه دادند تا اینکه روبن روبينيان، رئیس پارلمان که خود نیز عضو حزب پاشینیان است، اعلام کرد که دیگر کافی است و نظم باید برقرار شود.
نکته قابل توجه این است که این تنشها دو طرفه بود. اپوزیسیون نیز دقیقاً به همین شکل اعتراض کرد زمانی که نمایندگان حزب حاکم هنگام صحبت درباره رهبر کلیسای ارمنی، از نام دنیوی (غیرروحانی) وی استفاده کردند. این نشاندهنده عمق شکاف و دشمنی سیاسی در ارمنستان است که حتی بر مسائل دینی و نهادهای مذهبی تأثیر گذاشته است.
این رویداد در پسزمینه تشدید تقابل بین نخستوزیر پاشینیان و کلیسای حواری ارمنی (AAC) قرار دارد. پاشینیان پیشتر بارها اعلام کرده است که گارگین دوم را به عنوان کاتولیکوس همه ارمنیها به رسمیت نمیشناسد. وی اخیراً حملات لفظی خود علیه کلیسا را تشدید کرده و پیشنهاد تغییر قانون انتخاب کاتولیکوس را ارائه داده است؛ به طوری که نقش تعیینکننده در این فرآیند به دولت واگذار شود.
فشار بر کلیسای ارمنی فقط به تنشهای سیاسی محدود نمیشود. در ماه فوریه امسال، دادستانی ارمنستان پیگرد کیفری علیه گارگین دوم را آغاز کرد. اسقف اعظم به ممانعت از اجرای یک حکم قضایی متهم شده است. همچنین در تابستان گذشته، ساموئل کاراپتیان، تاجری که از کلیسای ارمنی حمایت و خواستار سقوط دولت شده بود، بازداشت شد. کاراپتیان اتهامات را نپذیرفت و رهبران کشور را ناکارآمد خواند.
این درگیریها بخشی از یک بحران سیاسی عمیق در ارمنستان است که پس از شکستهای نظامی در جنگ قرهباغ و انتقادات گسترده از عملکرد دولت پاشینیان شکل گرفته است. کلیسای ارمنی به عنوان یکی از قدیمیترین و تأثیرگذارترین نهادهای این کشور، اغلب منتقد سیاستهای دولت بوده و حالا دولت نیز درصدد محدود کردن نفوذ آن برآمده است. این رویارویی میتواند پیامدهای عمیقی بر ثبات داخلی و هویت ملی ارمنستان داشته باشد.