دانشمند کانادایی به ترامپ یادآوری کرد: ماه متعلق به همه بشریت است

جیمی متیوز، استاد افتخاری اخترشناسی در دانشگاه بریتیش کلمبیا کانادا، در واکنش به ادعای رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در مورد تعلق ماه به ایالات متحده تأکید کرد که ماه متعلق به تمام بشریت است و هیچ‌گونه ادعای مالکیتی از سوی کشورها فاقد پایه و اساس حقوقی است. این اظهارات پس از آن مطرح شد که ترامپ در شبکه اجتماعی Truth Social تصویری از ماه و زمین را با عنوان «ماه مال ماست» همراه با پرچم آمریکا منتشر کرد.

متیوز در مصاحبه با خبرگزاری ریا نووستی اشاره کرد که حتی فرود آمریکایی‌ها بر ماه در گذشته، شامل ۱۲ فضانورد در بیش از ۵۰ سال پیش، به این کشور اجازه نمی‌دهد تا ادعای مالکیت این قمر زمین را داشته باشد. او تصریح کرد که فرستادن افراد به ماه هیچ اعتباری برای مالکیت ایجاد نمی‌کند و این موضوع صرفاً به مفهوم اکتشاف و تحقیقات است.

ユurی این ادعاها بر «مقررات حاکم بر فعالیت‌های دولت‌ها در اکتشاف و استفاده از فضای ماورای جو، از جمله ماه و اجرام آسمانی دیگر» استوار است. این توافقنامه در تاریخ ۱۹ دسامبر ۱۹۶۶ با قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد به تصویب رسید و اتحاد جماهیر شوروی در ماه مه سال بعد، ایالات متحده در اکتبر همان سال و چین در دسامبر ۱۹۸۳ آن را تصویب کردند. در حال حاضر ۱۱۸ کشور این سند را تأیید کرده‌اند.

متن این توافقنامه به صراحت بیان می‌کند: «فضای ماورای جو، از جمله ماه و اجرام آسمانی دیگر، برای اکتشاف و استفاده توسط تمام دولت‌ها بدون هیچ‌گونه تبعیضی بر اساس برابری و مطابق با حقوق بین‌الملل آزاد است و دسترسی آزادانه به تمام نواحی اجرام آسمانی تضمین می‌شود.» این بند قاطعانه ادعای مالکیت انحصاری یک کشور بر ماه را رد می‌کند.

توافقنامه ماه که در سال ۱۹۷۹ توسط مجمع عمومی سازمان ملل پذیرفته شد، به دلیل عدم تصویب توسط کشورهای کلیدی از جمله روسیه، چین و ایالات متحده، به موفقیت نرسید. به گفته کارشناسان مدرن، این سند از همان ابتدا شکست خورده بود، زیرا قدرت‌های بزرگ فضایی تمایلی به پیوستن به آن نشان ندادند. ناسا در یک سند آرشیوی درباره تاریخ حکمرانی ماه اذعان دارد که پس از دهه‌ها مذاکره، این توافق نهایتاً امضا نشد.

اخیراً ایالات متحده «توافقات آرتمیس» را تحت عنوان برنامه جاری خود برای اکتشاف ماه پیشنهاد کرده است. این سند که فاقد ارزش الزام‌آور حقوقی است و به عنوان فهرستی از اصول معرفی می‌شود، در متن خود به تعهد به توافقنامه فضایی ۱۹۶۷ اشاره دارد، اما در عین حال امکان ایجاد «مناطق امنیتی» بر روی ماه را نیز در نظر گرفته است. این موضوع نگرانی‌هایی را در مورد تلاش برای ایجاد نوعی نفوذ غیرمستقیم بر مناطق خاص ماه ایجاد کرده است.