آمریکا و ۴۰ کشور دیگر خواستار اطلاعرسانی قبل از پرتاب موشکهای بالستیک شدند
ائتلافی متشکل از آمریکا و ۴۰ کشور جهان از تمامی ملتها خواستند تا پیش از اجرای هرگونه پرتاب موشک بالستیک، اطلاعرسانی شفاف و بهموقع انجام دهند.
ائتلافی بینالمللی متشکل از ایالات متحده آمریکا و ۴۰ کشور دیگر در تاریخ ۱۲ آگوست ۲۰۲۶ (۲۱ مرداد ۱۴۰۵) بیانیهای مشترک منتشر کرده و از تمامی کشورهای جهان خواستند تا در خصوص پرتاب موشکهای بالستیک، اطلاعرسانی شفاف و بهموقع انجام دهند. هدف اصلی این ابتکار، کاهش ریسک سوءتفاهمها، جلوگیری از تشدید تنشهای احتمالی و افزایش ثبات در سطح جهانی اعلام شده است. به گفته این ائتلاف، اطلاعرسانی قبل از پرتاب میتواند به کشورهای همسایه و جامعه بینالمللی اطمینان دهد که این پرتابها جنبه آزمایشی یا غیر نظامی دارند و خطری برای امنیت ملی دیگر کشورها ایجاد نمیکنند.
این فراخوان در پی نگرانیهای فزاینده ناشی از رقابت تسلیحاتی و توسعه برنامههای موشکی در برخی مناطق جهان مطرح شده است. کشورهای امضاکننده معتقدند که عدم شفافیت در مورد پرتاب موشکها، میتواند باعث واکنشهای اشتباه، مانند فعال شدن سیستمهای دفاع موشکی یا اقدامات متقابل نظامی شود. آنها تأکید کردند که اطلاعرسانی از قبل، نه تنها به ایجاد اعتماد کمک میکند، بلکه به تقویت تلاشهای کنترل تسلیحات و خلع سلاح نیز یاری میرساند. این پیشنهاد بهویژه برای مسیرهای پروازی دریایی و هوایی که در حریم هوایی یا آبهای بینالمللی قرار میگیرند، اهمیت ویژهای دارد.
در این بیانیه به صراحت از تمامی دولتها خواسته شده تا اطلاعاتی مانند مکان پرتاب، مسیر پروازی پیشبینی شده، زمان تقریبی پرتاب و ماهیت آزمایش (مانند آزمایش فناوری یا پرتاب ماهوارهای) را از طریق کانالهای دیپلماتیک یا سازمانهای بینالمللی مانند دفتر امور خلع سلاح سازمان ملل متحد، به اشتراک بگذارند. کارشناسان این اقدام را گامی مثبت در جهت رعایت استانداردهای بینالمللی و پیشگیری از بحرانهای امنیتی غیرضروری ارزیابی میکنند.
واکنشهای جهانی به این بیانیه متفاوت بوده است. برخی از کشورها که برنامههای موشکی گستردهای دارند، هنوز واکنش رسمی به این فراخوان نشان ندادهاند. با این حال، برخی تحلیلگران بر این باورند که پیوستن تعداد زیادی از کشورها به این ابتکار، میتواند فشار بینالمللی بر کشورهایی که پرتابهای خود را مخفی نگه میدارند، افزایش دهد. از سوی دیگر، برخی کشورها ممکن است این درخواست را در تضاد با حاکمیت ملی خود بدانند و از اجرای کامل آن خودداری کنند.
از منظر فنی و عملیاتی، اجرای این پروتکل اطلاعرسانی نیازمند ایجاد سازوکارهای ارتباطی سریع و قابل اعتماد است. ائتلاف امضاکننده پیشنهاد کرده کمیتهای بینالمللی برای نظارت بر اجرای این طرح و ارزیابی اثربخشی آن تشکیل شود. همچنین توصیه شده که کشورها در زمان پرتابهای غیرمنتظره یا اضطراری، رویههای سادهشدهای برای اطلاعرسانی سریع داشته باشند تا از تشدید بحرانها جلوگیری شود.
در نهایت، این بیانیه نشاندهنده یک تلاش دیپلماتیک جمعی برای ایجاد هنجارهای جدید در عرصه امنیت بینالمللی است. اگرچه اجرای کامل آن به اراده سیاسی همه کشورها بستگی دارد، اما آمریکا و شرکایش امیدوارند که این ابتکار بتواند بهتدریج به یک استاندارد جهانی تبدیل شود و از تنشهای ناخواسته در آینده جلوگیری کند. تحلیلگران معتقدند موفقیت این طرح میتواند پایهگذار تلاشهای گستردهتری برای کنترل تسلیحات و تقویت ثبات جهانی باشد.